تبلیغات
قلمرو پارسی - نادر شاه افشار ؛ آخرین جهانگشای شرق
سه شنبه 9 فروردین 1390

نادر شاه افشار ؛ آخرین جهانگشای شرق

   نوشته شده توسط: گارد جاویدان    

نادرقلی یا ندر قلی ملقب به نادر شاه از ایل افشار خراسان و بنیانگذار دودمان افشاریه بود که از سال ۱۱۱۴ تا ۱۱۲۶بر ایران حکومت کرد. پایتخت وی شهر مشهد بود. او از مشهورترین پادشاهان ایران پس از اسلام است که سرکوب افغانها و بیرون راندن عثمانی و روسیه از ایران و تجدید استقلال این کشور و نیز فتح هندوستان و ترکستان و جنگهای پیرزومندانه او، اسباب شهرتش گشته است.

نادرشاه در روز دوشنبه 2 آذر سال ۱۰۶۷ خورشیدی در ایل افشار در درگز در شمال خراسان به دنیا آمد. این ایل به دو شعبه بزرگ تقسیم می‌شد: یکی قاسملو و دیگری ارخلو یا قرخلو؛ نادر شاه افشار از شعبه دوم بود. طایفه قرخلو را شاه اسماعیل از آذربایجان به خراسان کوچاند و در شمال آن سرزمین، در نواحی ابیورد و دره گز و باخرز تا حدود مرو مسکن داد؛ تا در برابر ازبکان و ترکمانان مهاجم سدی باشند. تعداد بسیاری از این ایلها در زمان شاه عباس اول در ایل شاهسون ادغام گشتند.پدر او امامقلی از افراد بی نام و نشان این ایل بود و گویا به شغل پوستین دوزی و به تنگدستی روزگار می‌گذرانیده است.

بنا به روایت غیرمستندی هنگامی که نادر هنوز به ۱۸ سالگی نرسیده بود که همراه با مادرش در یکی از یورشهای ازبک‌های خوارزم به‌اسارت آنها درآمد. بعد از مدت کوتاهی از اسارت گریخته و به خراسان برگشت و در خدمت حکمران ابیورد باباعلی بیگ بود. او گروه کوچکی را به دور خود جمع کرده بعد از کنترل چند ناحیه خراسان خود را «نادرقلی بیگ» نامید.

در این هنگام افغان‌ها به رهبری محمود افغان  ، اصفهان را تصرف کرده بودند و شاه سلطان حسین صفوی را به قتل رساندند. با سقوط اصفهان و قتل شاه سلطان حسین، پسر او به نام شاه تهماسب دوم صفوی که از اصفهان به قزوین گریخته بود،خود را پادشاه ایران خواند ولی حکام نواحی گوناگون کشور حاضر به اطاعت از او نشدند.

محمود افغان نیز که تنها بر اصفهان و نواحی اطراف آن حکومت می‌کرد کمی بعد در سال (۱۱۳۷ ه‍.ق) به‌دست پسر عمویش به‌نام اشرف افغان به‌قتل رسید. همزمان با این اوضاع و احوال،نادر که از میزان نفوذ خاندان صفوی در میان مردم آگاه بود، به شاه تهماسب دوم پیوست و سردار سپاه او شد،سپس خراسان را به تصرف خود در آورد.

فئودال بزرگ،ملک محمود سیستانی (حاکم سیستان) تا حدی مانع قدرت‌گیری نادر شد ولی او در سال ۱۱۳۷ ق پشتیبانی شاه طهماسب دوم صفوی و فتحعلی خان قاجار (پدربزرگ آقا محمدخان قاجار) را جلب کرده توانست ملک محمود را شکست دهد و حاکمیت شاه ایران را در خراسان برپا نماید. شاه طهماسب نیز، نادر را والی خود در خراسان اعلام کرد و پس از آن نادر نام خود را به «طهماسب قلی» تغییر داد. آنگاه برای به‌قدرت رساندن شاه طهماسب با افغانها وارد جنگ شده و رییس افغانها یعنی اشرف افغان را در مهماندوست (اطراف دامغان) در طی نبرد دامغان و سپس در مورچه خورت اصفهان و برای بار سوم در زرقان فارس شکست داد و سپس در تعقیب وی، افغانستان را مورد تاخت و تاز قرار داده و قبایل این دیار را مطیع نمود،بدین ترتیب پس از هفت سال شورش افغان‌ها به پایان رسید. سپس با دشمنان خارجی وارد جنگ شد اما در زمان جنگ با عثمانیها که غرب ایران را در اشغال داشتند متوجه شورشی در شرق ایران شد و جنگ را نیمه کاره رها کرده به آنجا رفت.شاه طهماسب صفوی که از شهرت و اعتبار نادر در بین مردم دچار حسادت گشته بود برای نشان دادن قدرت خود با لشکری بزرگ به سوی عثمانی تاخت که در طی جنگ پرافتخار چالدران هزاران سرباز ایرانی بدلیل عدم وجود سلاحهای مدرن و نیز بی کفایتی شاه طهماسب،کشته شدند و با وجود جانفشانی های بسیار سربازان ایرانی ، لشگر طهماسب شکست خورد.نادر با سپاهی اندک و خسته از کارزار از مشرق به سوی مغرب ایران تاخت و تا قلب کشور عثمانی پیش رفت و سرزمینهای ایرانی را  به خاک ایران برگرداند و انتقام چالدران را از ترکان متجاوز گرفت. سپس از آنجا به قفقاز تحت اشغال روس ها رفت که با کمال تعجب دید روسها خود پیش از روبرو شدن با او پا به فرار گذاشته اند در مسیر بر گشت در سال 1148 در دشت مغان در مجلس ریش سفیدان ایران از فرماندهی ارتش استعفا نمود و دلیلش اعمال پس پرده خاندان صفوی بود و سپس عازم مشهد شد.بزرگان که می دانستند او باطنا مایل به سلطنت است سوارانی نزدش فرستادند.سواران به نادر خبر دادند که مجلس به لیاقت شما ایمان دارد ، سپس کمر بند پادشاهی ایران را در سن 48 سالگی بر کمرش بستند . او به مدت ۱۲ سال پادشاهی کرد و در این مدت دائماً به لشکرکشی به نواحی گوناگون مشغول بود. در این مدت توانست بحرین، قندهار، خوارزم، بخارا و بسیاری نواحی دیگر که برای سال‌ها از ایران جدا شده‌بود را به ایران بازگرداند و نیز هند را که از مهمترین فتوحات او بود توانست فتح کند.

    

مجازات افغانها و فتح هند

 افغان‌های مخالف نادرشاه پس از فتح قندهار به دست نادر، به دهلی گریخته بودند. نادرشاه سه بار به هند اخطار نمود که افسران اشرف افغان که حدود ۸۰۰ نفر بودند را به ایران تحویل دهد. در پی عدم تحویل آنها سپاه ایران از رود سند گذشت و در جنگ کَرنال هندی‌ها را شکست داده و دهلی را تصرف کرد. سپس ۸۰۰ افغان را در بازار دهلی دار زدند و بازگشتند.نادرشاه به رغم کمی سپاهیانش در مقابل لشکریان فیل سوار هندی توانست با به‌کارگیری تاکتیک‌های نوین جنگی پیروز شود.

نوشته اند: زمانی كه نادر شاه افشار عزم تسخیر هندوستان داشته در راه كودكی را دید كه به مكتب می‌رفت. از او پرسید: پسر جان چه می‌خوانی؟

قرآن.

- از كجای قرآن؟

- انا فتحنا....

نادر از پاسخ  او بسیار خرسند شد و از شنیدن آیه فتح فال پیروزی زد.

 سپس یك سكه زر به پسر داد اما پسر از گرفتن آن ابا کرد.

نادر گفت: چرا نمی گیری؟

گفت:مادرم مرا می‌زند می‌گوید تو این پول را دزدیده ای.

نادر گفت: به او بگو نادر داده است. پسر گفت: مادرم باور نمی‌كند و می‌گوید: نادر مردی سخی است او اگر به تو پول می‌داد یك سكه نمی‌داد. زیاد می‌داد.

 حرف او بر دل نادر نشست. یك مشت پول زر در دامن او ریخت.

در جنگ کرنال در طی یک روز بین بیست تا سی‌هزار هندی کشته شدند. به‌ناچار محمد شاه گورکانی پادشاه هندی از نادر امان خواست؛ نادر به او گفت متجاوز نیستیم اما از حق مردم خویش نیز نخواهیم گذشت،محمد شاه نیز جواهرات بسیاری مانند کوه نور و دریای نور و تخت طاووس به نادر شاه تسلیم کرد.نادرشاه با غنائم فراوان که از هند به چنگ آورده بود به ایران بازگشت؛ غنائمی که نادر شاه به ایران آورد ده برابر بیشتر از بیشترین درآمد سالانهٔ دوران صفوی برآورد شده‌است. میزان غنائم به حدی بود که نادر برای سه سال گرفتن مالیات را در ایران قطع کرد و بسیاری از آن جواهرات اکنون پشتوانه پول ملی ایران در بانک مرکزی  است.با حمله نادر به هندوستان زمینه تضعیف و انقراض امپراتوری مغولی هند یا گورکانیان را فراهم کرد و پس از مدتی دولت انگلستان توسط کمپانی هند شرقی بر این کشور استیلا یافت.

 
 نقاشی ای از نادرشاه که از روی خودش کشیده  شده و در موزه ویکتوریا و آلبرت در لندن است. 

افول نادر

نادر شاه در اواخر عمر تغییر اخلاق داد و پسر خود رضاقلی میرزا را کور کرد. سپس از کار خود پشیمان شد و برخی از اطرافیان خود را که در این کار آنها را مقصر می‌دانست کشت همچنین نادر برای تامین هزینه جنگ‌های خود مجبور بود تا مالیات های گزافی از مردم بگیرد، به همین دلیل شورش‌هایی در جای‌جای کشور روی می‌داد.به گفته صادق رضازاده شفق که در کتابش(نادرشاه) می نویسد:" نادر در ماه های اخیر در اوج خشونت حکومت میکرد و به دلایلی چند به تمامی سرداران ایرانی اش سوءظن داشت. تعداد چهار هزار سرباز افغانی در اردوگاه داشت که جمله به نادر وفادار و در حق ایرانیان دشمن کام بودند. نادر شبی رئیس آنها را احضار کرد و چنین گفت: من از نگهبانان خود راضی نیستم و از وفا و دلیری شما آگاهم. حکم میکنم فردا صبح همه آنان را توقیف و زنجیر کنید و اگر کسی مقاومت کند ابقا نکنید. حیات من در خطر است و برای حفظ جان فقط به شما اعتماد دارم،آنها رفتند تا خود آماده کنند ولی نوکری گرجی این موضوع را به اطلاع سرداران نادر رساند و ایشان مصمم شدند تا دیر نشده نادر را از میان بردارند.تا پاسی از شب رفت مواضعین به خیمه چوکی دختر محمد حسین خان قاجار که نادر آن شب در سراپرده او بود رو آوردند و ترس به آنان چندان غلبه کرد که اکثرشان جرات ورود به خیمه نکردند. فقط محمد خان قاجار، صالح خان و یک شخص متهور دیگر وارد شدند و چوکی تا به آنها متوجه شد نادر را بیدار کرد. نادر خشمناک از جای برخاست و شمشیر کشید. پایش در ریسمان چادر گیر کرد و درافتاد. تا خواست برخیزد صالح خان ضربتی وارد آورد و یک دست او قطع کرد، ترس بر او مستولی گشت و در جای خود خشک بماند. اما محمد خان قاجار جرات خود را حفظ کرد و سر نادر شاه از تن جدا ساخت."

از یکی از مستشرقین نقل شده که اگر فرماندهان خائن سپاهش او را نمیکشتند ، نادر قصد تسخیر آلمان واتریش را نیز داشته است . رد پای جاسوسان و فرستاده های دول غربی در تحریک سرداران او به کشتن این پادشاه شجاع دیده میشود.

در عهد نادرشاه دشمنان و متجاوزان به کشور ، توسط وی سرکوب شدند و کشور اندکی از قدرت گذشتهٔ خویش را در حفاظت از مرزها و اعمال قدرت یک حکومت مقتدر مرکزی بر تمام وطن، بازیافت. ترکمانان وازبکان به ماوراءالنهر عقب‌نشینی کردند.

در عهد او به سپاه و تأمین نیرو بسیار توجه می‌شد. نادر اقوام ایرانی را متحد و منسجم در زیر پرچم ایران درآورد و باردگیر ایران قدرتمندترین کشور آسیا گشت. شهرها یا ولایات ایران در دوره نادر به شرح زیر بودند: آذربایجان، افغانستان، بلوچستان (پاکستانترکمنستان، گرجستان، داغستان، بحرین، قطر، کشمیر و ... .  

نادر از فرمانروایانی بود که برای آخرین بار ایران را به محدوده طبیعی فلات ایران رسانید و با تدارک کشتی‌های عظیم جنگی، کوشید تا استیلای حقوق تاریخی کشور را بر آب‌های شمال و جنوب تثبیت کند. نادر شاه در سال ۱۷۴۲.م "جان التون" دریانورد بریتانیایی مقیم سن پطرزبورگ را به رغم كارشكنی روس ها و انگلیسی ها برای ساختن كشتی جنگی به خدمت گرفت. التون در ‍ژانویه ۱۷۴۳.م با سمت دریا سالاری به ریاست كشتی سازی ایران منصوب و به" جمال بیگ" ملقب گردید. با وجود تمامی دشواری های اجرایی و سیاسی، با حمایت های نادر و تلاش های التون، نخستین ناو ایران مجهز به بیست عراده توپ به نام "نادرشاه" در کرانه گیلان به آب انداخته شد. پس از آن به موجب فرمانی که پادشاه ایران صادر کرد تمام کشتی های روسی موظف بودند به پرچم ناو جدید سلام دهند.


با افول دولت نادری، سرزمین پهناور فلات ایران که پس از مدت‌ها به زیر یک درفش درآمده و رنگ یگانگی پذیرفته بود، از هم پاشید.

منابع :

لغت نامه دهخدا

سایت Ariarman.com

عالم آرای نادری نوشته محمد کاظم مروی

تاریخ ایران اثر سایکس

نادر شاه نوشته صادق رضازاده شفق


برچسب ها: نادرشاه افشار ، نادر شاه بزرگ ، سلسله افشاریه ، افشاریان ، نبرد کرنال ، فتح هند ، اشرف افغان ، کوه نور ، دریای نور ،

Cialis prices
جمعه 16 آذر 1397 08:47 ق.ظ

You stated that really well!
cost of cialis per pill cialis side effects if a woman takes a mans cialis we choice free trial of cialis deutschland cialis online the best site cialis tablets cialis per paypa overnight cialis tadalafil american pharmacy cialis generic cialis at the pharmacy
buy tadalafil pills
پنجشنبه 15 آذر 1397 01:39 ب.ظ

Thanks a lot. A lot of write ups!

cialis therapie tadalafil 20mg cialis generico lilly buy cialis uk no prescription cialis arginine interactio we recommend cialis best buy cialis billig usa cialis online cialis online tadalafil
buy cialis delhi
چهارشنبه 14 آذر 1397 05:34 ب.ظ

Point very well used.!
buy cialis sample pack we choice free trial of cialis buy cialis online cheapest tarif cialis france generic cialis pro buy cialis cheap 10 mg cialis rezeptfrei sterreich online prescriptions cialis acquistare cialis internet online cialis
Cialis online
چهارشنبه 14 آذر 1397 04:39 ق.ظ

Many thanks. Useful stuff!
tadalafilo cialis generico lilly generic cialis soft gels cialis tablets buy cialis sample pack dose size of cialis cialis coupon click now buy cialis brand tadalafil 20 mg we choice cialis uk
buy cheap cialis no prescription
سه شنبه 13 آذر 1397 06:13 ق.ظ

With thanks! Plenty of write ups.

brand cialis nl cialis diario compra buy cialis online cheapest calis cialis prices trusted tabled cialis softabs cialis en 24 hora generic cialis at walmart tadalafilo cialis from canada
buy cialis
دوشنبه 12 آذر 1397 06:11 ب.ظ

Very good information, Kudos!
cialis generico milano cialis generique 5 mg cialis coupon try it no rx cialis cialis para que sirve how much does a cialis cost cialis uk cialis dosage cost of cialis cvs cialis online holland
Cialis prices
دوشنبه 12 آذر 1397 05:53 ق.ظ

Thanks a lot, Wonderful information.
warnings for cialis cialis 200 dollar savings card india cialis 100mg cost cialis 5 mg buy cialis prices buy name brand cialis on line canadian drugs generic cialis cialis 5mg prix cialis tadalafil online cialis sicuro in linea
Buy cialis
یکشنبه 11 آذر 1397 05:41 ب.ظ

Fantastic postings, Thanks!
buy cialis online cheapest cialis 20 mg effectiveness sublingual cialis online tadalafil tablets cialis tadalafil cialis kamagra levitra acheter cialis meilleur pri cialis official site when will generic cialis be available generic cialis tadalafil
Cialis prices
یکشنبه 11 آذر 1397 05:28 ق.ظ

Superb content. Cheers.
cialis pills cialis 20 mg cut in half cheap cialis tarif cialis france cost of cialis per pill cialis taglich cialis per paypa look here cialis cheap canada only now cialis for sale in us cialis preise schweiz
buy cialis medication
شنبه 10 آذر 1397 06:08 ب.ظ

Terrific facts. Appreciate it.
buy online cialis 5mg cialis side effects buy cialis sample pack cialis en mexico precio estudios de cialis genricos buy brand cialis cheap cheap cialis viagra or cialis cialis 5 mg scheda tecnica cialis coupon
Buy cialis
جمعه 9 آذر 1397 05:48 ب.ظ

Very good forum posts. Many thanks.
cialis uk next day cialis 20mg preis cf cialis diario compra cialis generic availability side effects for cialis only here cialis pills order cialis from india click here to buy cialis cialis price in bangalore enter site natural cialis
Generic cialis
جمعه 9 آذر 1397 06:03 ق.ظ

You actually reported that exceptionally well.
discount cialis cialis online we like it cialis soft gel cialis 05 trusted tabled cialis softabs cialis tablets no prescription cialis cheap cialis kaufen cialis cost prices on cialis 10 mg
Buy cialis online
پنجشنبه 8 آذر 1397 06:45 ب.ظ

Whoa loads of superb material.
cuanto cuesta cialis yaho does cialis cause gout the best site cialis tablets cialis dosage amounts cialis for sale south africa cialis generico postepay callus cialis in sconto cialis pills price each brand cialis nl
Buy cialis online
پنجشنبه 8 آذر 1397 06:57 ق.ظ

Thanks a lot. A lot of advice.

cialis 5 mg cialis tadalafil online cialis daily wow cialis 20 generic cialis tadalafil cialis online cialis with 2 days delivery cialis mit grapefruitsaft cialis en mexico precio cialis therapie
buy cialis online best price
چهارشنبه 7 آذر 1397 06:00 ب.ظ

Thank you, A lot of postings.

cialis rezeptfrei usa cialis online no prescription cialis cheap cialis 50 mg soft tab cialis online nederland cialis online cialis generico lilly low cost cialis 20mg dosagem ideal cialis cialis patent expiration
Cialis online
چهارشنبه 7 آذر 1397 06:22 ق.ظ

Fantastic stuff. Regards!
acquisto online cialis how does cialis work cialis 20 mg best price miglior cialis generico cialis pills in singapore cialis online napol prescription doctor cialis buying cialis on internet only now cialis 20 mg cialis tablets for sale
buy cialis medication
سه شنبه 10 مهر 1397 11:45 ب.ظ

Thanks a lot. A good amount of information!

click here take cialis click now cialis from canada how much does a cialis cost generic cialis in vietnam cialis 5 mg effetti collateral only best offers cialis use tadalafil generic cialis dose 30mg acheter cialis kamagra cialis dosage
buy cialis uk
یکشنبه 8 مهر 1397 11:44 ب.ظ

Thanks a lot! I like it!
estudios de cialis genricos cialis 05 we choice cialis uk comprar cialis 10 espa241a cialis super acti buy cialis sample pack generic cialis precios cialis peru callus acheter cialis kamagra
viagravonline.com
چهارشنبه 28 شهریور 1397 12:45 ق.ظ

Whoa lots of excellent info!
precios cialis peru costo in farmacia cialis cialis generic cialis qualitat get cheap cialis venta de cialis canada achat cialis en itali cialis generic cialis 5 mg schweiz cialis australia org
http://cialisvbuy.com/
پنجشنبه 15 شهریور 1397 04:41 ب.ظ

You actually said this fantastically!
prices on cialis 10 mg cialis prezzo di mercato tadalafil 10 mg cialis en 24 hora 40 mg cialis what if i take miglior cialis generico cialis with 2 days delivery cialis venta a domicilio we choice cialis pfizer india cialis cipla best buy
canadian pharmacies online prescriptions
چهارشنبه 14 شهریور 1397 07:50 ق.ظ

You said it nicely.!
online canadian pharmacies buy vistagra usa canadian viagra northwest pharmacies pharmacy canada canadian pharmacies stendra canada medication prices pharmacy canada pharmacy canada 24 Northwest Pharmacy
cialisky.com
دوشنبه 12 شهریور 1397 09:28 ق.ظ

Nicely put. Thank you.
cialis generika cialis daily dose generic prezzo cialis a buon mercato cialis generic get cheap cialis overnight cialis tadalafil cialis pas cher paris cialis price in bangalore cialis from canada cialis pills boards
http://cialisiv.com/
یکشنبه 11 شهریور 1397 05:59 ب.ظ

Wonderful information. Kudos!
cialis therapie cialis professional yohimbe cialis 5 mg effetti collateral cuanto cuesta cialis yaho precios de cialis generico cialis 5 mg effetti collateral safe dosage for cialis get cheap cialis sublingual cialis online cialis generico
viabiovit.com/best-online-pharmacies.html
سه شنبه 23 مرداد 1397 06:38 ق.ظ

Amazing content. With thanks.
buy viagra online next day delivery uk how much is viagra buy viagra pharmacy buy viagra super active online buy viagra without rx buy discount viagra online viagra usa online can you buy viagra over the counter best place to buy generic viagra online buy women viagra
Hector
پنجشنبه 4 مرداد 1397 10:33 ق.ظ
I've been surfing online more than 3 hours today, yet
I never found any interesting article like yours.

It's pretty worth enough for me. Personally,
if all webmasters and bloggers made good content as you did, the internet will be a lot more useful than ever
before.
Devin
جمعه 15 تیر 1397 09:21 ب.ظ
For most rеcent information you hɑve to visit internet and on internet I found this site аs a best
web site fоr most recent updates.
Vloeibare viagra kopen
پنجشنبه 31 خرداد 1397 02:55 ق.ظ
Hi tһere, just became aware of your blog tһrough Google,
and found that іt іs trսly informative. І'm gonna
watch ߋut for brussels. Ι wіll be grateful
if youu continue tһis in future. Maany people ԝill
be benefited fгom yoսr writing. Cheers!
pharmacy App
جمعه 28 اردیبهشت 1397 11:12 ق.ظ
Currently it appears like Wordpress is the top blogging platform out there right now.
(from what I've read) Is that wwhat you are using on your blog?
кредит онлайн на карту 24 7
شنبه 22 اردیبهشت 1397 02:52 ق.ظ
онлайн кредит без справок на карту
кредит онлайн на карту круглосуточно
займ срочно без отказа на карту
кредит онлайн на карту с плохой кредитной историей украина
взять кредит по паспорту онлайн
кредит украина займ
срочно деньги на карту украина
eyelash
چهارشنبه 19 اردیبهشت 1397 09:11 ب.ظ
Hey! This is kind of off topic bbut I need some help froom an established blog.
Is it difficult to set upp your own blog?
I'm not very techincal but I can figure things out prwtty fast.
I'm thinking about creating mmy own but I'm not suee where to start.

Do you have any tips or suggestions? Thanks
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30