تبلیغات
قلمرو پارسی - هوخشتره ، قدرتمندترین شاه ماد
چهارشنبه 26 مرداد 1390

هوخشتره ، قدرتمندترین شاه ماد

   نوشته شده توسط: گارد جاویدان    

هووَخشَترَه (دوره حکومت: ۶۲۵ تا ۵۸۵ پ.م.) تواناترین شاه ماد اولین پادشاهی است که یک سلطنت سراسری را در ایران تشکیل داد و ایران را به عنوان یک قدرت مهم جهان آن زمان مطرح کرد.

نام هووخشتره پادشاه ماد را یونانیان به صورت (کی آخسارو، کیخسرو که او را صورت افسانه‌ای هووخشتره پادشاه ماد می‌پندارند) نوشته‌اند که در فارسی تلفظ فرانسوی آن یعنی Cyaxares را نیز زیاد نوشته و بکار برده‌اند.

به احتمال قوی، معنی نام او «خوش‌نشانه» است در معنی کسی که می‌تواند خوب نشانه‌گیری کند. ریشه نام او از فعل هَخش در پارسی باستان آمده که به معنی نشانه‌گیری کردن است. اجزاء این نام عبارت‌اند از هو (خوب)+هخش (نشانه‌گیری)+تر (اضافه دستوری)


 

هووخشتره ارتش ماد را تجدید سازمان و نوسازی کرد و با نَبوپَلَّسَر شاه بابل متحد شد. برای استوارسازی این اتحاد، دختر هووخشتره به نام امیتیس به همسری پسر نبوپلسر یعنی بخت‌النصر دوم درآمد. امتیس از زندگی در جلگه میان‌رودان دلگیر شد و برای کوه‌های بلند میهنش دلتنگی بسیار کرد. از این رو بُخت‌النصر دوم به عنوان هدیه برای همسرش دستور ساختن باغ‌های معلق بابل را داد تا بلندای دیوارهای آن برای امتیس حکم کوهساران را داشته باشد.

تشکیل سپاه منظم

هووخشتره، در جوانی، شکست پدرش، خشتریته را در برابر آشوری‌ها دیده بود و از آن درس عبرتی آموخته بود. او فهمید که برای مقابله در برابر آشوریان، می‌بایست نیروی نظامی مجهزی تشکیل دهد. زیرا سربازانی که رؤسای زمین دار جمع آوری می‌کنند، هرگز از عهدهٔ سپاه منظم بر نمی‌آیند. از این رو، بر آن شد که سپاهی رزمی، مانند آشور، بنا کند. این نیرو، مجهز به تیر و کمان و شمشیر و سواره نظام ماهر بود.

بیرون راندن مهاجمان

هووخشتره، تصمیم به بیرون راندن سکاها گرفت. او، فرماندهٔ سکاها و سردارانش را به یک میهمانی دعوت کرد و همهٔ آنان را یکجا مسموم کرد. سپس، لشکریان سکاها را از سرزمین ایران بیرون راند.

حمله به امپراتوری آشور و لشکرکشی‌ها

چون از جهت سکاها، آسودگی خاطر فراهم شد، هووخشتره، تصمیم به نابودی امپراتوری آشور گرفت. هووخشتره، با این نیروی نظامی، به سوی آشور حرکت کرده، و پایتخت آن یعنی شهر آشور را محاصره و فتح کرد. هوخشتره در سال ۶۱۴ پ م از کوه‌های زاگرس گذشت و ضمن تسخیر آبادی‌های آشوری سر راه، شهر آشور پایتخت دولت آشور را در محاصره گرفت. پس از سقوط شهر آشور، پادشاه بابل نبوپلسر در شهر آشور به دیدار هوخشتره آمد و در آنجا پیمان دوستی ایران و بابل تجدید شد. در سال ۶۱۳ پ. م. شاه آشور در نینوا بود.

هووخشتره و نبوپلسر توانستند با همیاری، پایتخت دوم آن یعنی شهر نینوا را در ۶۱۲ پ.م فتح کنند. ساراگوس، چون در برابر مادها و بابل، تاب مقاومت نیاورد، خود و خانواده اش را در آتش، سوزاند، سپس، شهر نینوا، با خاک یکسان شد. هووخشتره و نبوپلسر امپراتوری آشور را درهم‌شکستند.

پس از این پیروزی، مادها بین النهرین شمالی، ارمنستان و بخش‌هایی از آسیای صغیر و بخش شرقی رود قزل ایرماق را نیز ضمیمه امپراتوری خود کردند. در این شرایط رود قزل ایرماق به عنوان مرز بین امپراتوری قدرتمند ماد و سرزمین لیدیه شد. جنگ معروف بین مادها و لیدی‌ها که با نام نبرد قزل ایرماق معروف است، در ۲۸ ماه می‌۵۸۵ قبل از میلاد مسیح، به دلیل کسوف ناگهانی پایان یافت.

نبرد بین ماد و سکا را هرودت اینگونه نقل می‌کند:

"بین لیدی و مادها جنگ به پا شد و تا پنج سال طول کشید. که در این سال ها گاهی مادها لیدی ها را عقب می‌راندند و گاهی لیدی ها مادها را به عقب می‌راندند و همچنین در شب نیز می‌جنگیدند. با این حال به جنگ با نتیجه برابر خود ادامه دادند. در ششمین سال نبردی در گرفت که تا جنگ شروع شد روز شب شد. و این تغییر روز را تالس میلسی برای لیدی ها پیشگویی کرده بود و این همین سال را مشخص کرده بود. مادها و لیدی ها وقتی دیدند که روز شب شد دست از جنگ برداشتند و هر دو مشتاق بودند که صلح برپا شود. و کسانی که بین آنها صلح به پا کردند سینسیس کیکیلیانی و لابینتوس بابلی بودند.این ها کسانی بودند که هر دو را تشویق به سوگند خوردن کردند و مبادله ازدواجی را به پا کردند تا آلایتس دختر خود آرینس را به ایشتوویگو پسر هووخشتره بدهد چون بدون یک رابطه قوی صلح پایدار نخواهد ماند.

هووخشتره پس از این که جنگ با پیروزی پسرش، آستیاگ یا ایشتوویگو به پایان رسید از دنیا رفت. آستیاگ پدربزرگ مادری شاهنشاه کوروش بزرگ، و پدر شاه‌دُخت ماندانا (مادر کوروش بزرگ) بود.

منابع

تاریخ ماد. ایگور میخائیلوویچ دیاکونوف. ترجمه کریم کشاورز، تهران: نشر امیرکبیر.

برچسب ها: ماد ، هوخشتره ، ایران باستان ،

Carlo
پنجشنبه 21 اردیبهشت 1396 10:23 ق.ظ
Outstanding story there. What happened after?
Thanks!
BHW
یکشنبه 3 اردیبهشت 1396 03:04 ق.ظ
I need to to thank you for this very good read!!
I certainly loved every bit of it. I have got you
book marked to check out new things you post…
BHW
جمعه 25 فروردین 1396 04:10 ب.ظ
Howdy! This is my first visit to your blog! We are a team of volunteers
and starting a new initiative in a community in the same niche.
Your blog provided us useful information to work on. You have done a outstanding job!
manicure
دوشنبه 21 فروردین 1396 07:51 ق.ظ
I need to to thank you for this excellent read!!
I absolutely loved every little bit of it. I have got you bookmarked to check out new stuff you post…
BHW
یکشنبه 20 فروردین 1396 02:19 ب.ظ
I pay a quick visit each day some sites and websites to
read articles, however this blog offers feature based content.
manicure
سه شنبه 15 فروردین 1396 01:50 ب.ظ
I’m not that much of a internet reader to be honest
but your sites really nice, keep it up! I'll go ahead and
bookmark your website to come back in the future.
Cheers
Cranky Boy
جمعه 6 آبان 1390 09:42 ب.ظ
درود.
داداش خیلی کارت درسته.
میگم در باره ی این مطلب مطمئنی؟
چون طبق شاهنامه اولین پادشاه ایران کیومرث بوده !
ولی آره حرف شما درسته چون شاهنامه از لحاظ تاریخی دقیق نیست.
در ضمن خوشحال میشم به وبلاگم سر بزنی.
بدرود.
پاسخ گارد جاویدان : درود بر تو دوست گرامی

شاهنامه از دو بخش اساطیری و افسانه ای و تاریخی تشکیل شده......بخش اساطیری شامل داستان های کیومرث و جمشید و رستم و زال و ... میشه و سندیت تاریخی نداره!
مهدی
یکشنبه 20 شهریور 1390 10:58 ق.ظ
سلام
تو هم که هر جا میری میگی به قول ...
چه عجب به ما سر زدی!!!!!!!!!!!!!!!!!
منو لینک کن دمت گرم !!!!!!!!!!!
بازم سر بزن
آپم بیا
بای
تاریخ ایران باستان
جمعه 28 مرداد 1390 01:37 ق.ظ
سلام خوبی مرسی که سر زدی من شما زو لینک کردم شما هم اکه خواستین منو با اسم تاریخ ایران باستان لینک کنین بدرود
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر