تبلیغات
قلمرو پارسی - جشن چهارشنبه سوری
یکشنبه 22 اسفند 1389

جشن چهارشنبه سوری

   نوشته شده توسط: گارد جاویدان    نوع مطلب :ایران باستان ،

یك دسته از جشن‌های ایرانیان، جشن‌های آتش است كه از میان آن ها دو جشن سده و جشن چهارشنبه سوری از آوازه بیشتری برخوردار است. جشن آذرگان و جشن شهریورگان نیز از جشن‌های آتش بوده‌اند .

جشن سوری یا چهارشنبه سوری كه اینك در شب چهارشنبه پایانی سال با آداب ویژه‌ای برگزار می ‌شود، یكی از جشن‌های پرشكوه و سرشار از آیین های میهنی بوده است.در این روز ایرانیان دور آتش گرد می آمدند و به پایکوبی و سرود خوانی می پرداختند. گواه بر آن است كه این جشن از آغاز سده هفتم هجری به دست فراموشی سپرده شد، سپس به گونه ای دیگر از سده‌های دهم رواج یافته است. هاشم رضی در كتاب گاه شماری و جشن‌های ایران باستان، درباره چهارشنبه سوری می نویسد:" ایرانیان در یكی از چند شب پایانی سال، جشن سوری را كه آیینی دیرینه بود، با آتش‌افروزی همگانی برپا می‌كردند که البته بسیاری از پژوهشگران این جشن را دگرگون شده آیین پنجه آخر سال می دانند.
افروختن آتش گوشه زدن( كنایه) از راه یافتن روشنی دانش در دل و روان است كه نشانه های اهریمنی را از میان برمی‌دارد. چنانكه ازنشان های فرهنگی و آیین دیرین ایرانیان برپا كردن جشن و سرور و شادی بوده است و هدف از آن بالا بردن شادی تن و روان برای تلاش‌، كوشش و سازندگی بیشتر بوده است.
استاد پورداود پژوهشگر بزرگ ایران باستان ،پریدن از روی آتش و چیز های نادرست گفتن درباره آن را زشت می ‌پندارد چنانكه در كتاب آناهیتا می‌گوید:« در جشن چهارشنبه سوری از روی آتش جستن و ناسزایی چون سرخی تو از من و زردی من از تو گفتن، از روزگارانی است كه دیگر ایرانیان مانند نیاكان خود آتش را نماینده فروغ ایزدی نمی‌دانستند … »
در ایران باستان هم آیین های این جشن برگزار می‌شد اما به علت سپندینگی آتش که یکی از دهش های اهورا مزدا(خداوند یکتا )است ،هرگز روی آتش نمی‌پریدند ونکه (بلكه) به دور آتش شادی و پایكوبی می‌كردند .
چند روز پیش از نوروز مردمانی به نام آتش آفروزان که پیام آور این جشن اهورائی بودند به شهرها و روستاها می رفتند تا مردم را برای این آئین آماده کنند. آتش افروزان ، زنان و مردانی بسیار هنرمند بودند که با برگزاری نمایش های خیابانی، دست افشانی ها ، سروده ها و آوازهای شورانگیز به سرگرم کردن و خشنود ساختن مردمان می پرداختند. هدف آنها رساندن نیروی فزاینده و نیک به مردمان برای چیره شدن بر اندوه و افسردگی بود. آنها که زنان و مردان شادی بخش خوانده می شدند در روزگار ما هنوز نمود کوچکی از خود را زیر نام خواجه پیروز یا حاجی فیروز( که عربی شده واژه می باشد) زنده نگاه داشته اند که براستی از هنرمندی زن یا مرد آتش افروز در دوران گذشته بسیار دور است.
برخی آیین های جشن چهار شنبه سوری
بنا بر باور ایرانیان ، هنگام جشن سوری می بایست از خانه بیرون رفت و همپای دیگر مردمان جشن گرفت و شاد و سرخوش بود تا سا ل نو همراه با شادی و پیروزی باشد. فرهنگ ایرانی همواره ستایشگر و پاسدار شادی بوده است.آیین های کهن به جا مانده از ایران باستان در این شب بسیارند که چکیده نام آنها بدینگونه است:
1.کوزه شکنی2. قاشق زنی 3. آجیل مشکل گشا4. آب پاشی 5. بر افروختن آتش6. سفره انداختن7.شال اندازی8. کجاوه اندازی9.آش نذری10.مراسم قفل« بخت» گشایی دختران11. فالگوش 12. قُلیا سودن13.رفع و دفع چشم زخم 14.کاسه زنی و دف زنی 15.گره گشایی16.آش بیمار 17.کندر و خوشبو8ا.هدای آجیلِ مشكل‌گشا كه همان لُرْك lork یا آجیل هفت مغز زرتشتیان است و ...، جای پای آشکاری در آیین ایرانیان قدیم دارد.
شور بختانه امروزه فرهنگ دیرینه ما بیگانه(غریبه) گشته و مردمانی از روی نا آگاهی جشن چهارشنبه سوری را به جشنی ناخور پیشنه آن تبدیل کرده اند وباترقه و دیگر مواد انفجاری چهره این جشن باشکوه و دیرینه راتیره و تار ساخته اند.

منبع:پایگاه پژوهشی هخامنشیان


How we can increase our height?
دوشنبه 27 شهریور 1396 12:39 ق.ظ
Howdy! Quick question that's completely off topic.
Do you know how to make your site mobile friendly?
My weblog looks weird when viewing from my iphone 4.

I'm trying to find a template or plugin that might be able to correct this problem.
If you have any suggestions, please share. Many
thanks!
What do you do for a sore Achilles tendon?
دوشنبه 30 مرداد 1396 01:35 ب.ظ
Hello, I think your blog might be having browser compatibility issues.

When I look at your blog in Ie, it looks fine but when opening
in Internet Explorer, it has some overlapping. I just wanted
to give you a quick heads up! Other then that, terrific
blog!
fideliapasquarielloo.wordpress.com
سه شنبه 10 مرداد 1396 12:40 ق.ظ
I was recommended this blog via my cousin. I'm no longer positive whether this
post is written via him as no one else realize such exact about my difficulty.
You are incredible! Thank you!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر